Bölge Adliye Mahkemesi başvurularında güncel tarife esas alınarak harç hesaplanır.
İstinaf Nedir?
İstinaf, [yerel mahkeme](/hesaplamalar/yerel-mahkeme-harc) (ilk derece) kararlarına karşı Bölge Adliye Mahkemesi'ne (BAM) yapılan kanun yolu başvurusudur. İstinaf, hem maddi olay denetimi (delil değerlendirmesi) hem hukuki denetim yapması yönüyle temyizden ayrılır.
2016 yılında faaliyete geçen Bölge Adliye Mahkemeleri, Türk yargı sisteminde ikinci derece mahkemeler olarak görev yapmaktadır. İstinaf başvurusu, yerel mahkeme kararının tebliğinden itibaren 2 hafta içinde yapılmalıdır.
İstinaf incelemesinde BAM, yerel mahkeme kararını bozabilir, düzelterek onaylayabilir veya aynen onaylayabilir. Belirli değerlerin üzerindeki kararlara karşı [Yargıtay'a temyiz](/hesaplamalar/yargitay-harc) yolu da açıktır.
İstinaf Harcı Türleri
İstinaf başvuru harcı: Her istinaf başvurusunda ödenmesi gereken sabit (maktu) harçtır. Başvuru harcı ödenmeden istinaf dilekçesi işleme konulmaz.
İstinaf peşin harcı: Nispi karar harcının belirli bir oranı istinaf başvurusu sırasında peşin olarak ödenir. Nispi harç gerektiren davalarda uygulanır.
İstinaf karar harcı: BAM kararı aşamasında tamamlanması gereken bakiye harçtır. Peşin harç düşüldükten sonra kalan tutar karar aşamasında ödenir.
İstinaf Süresi ve Usulü
İstinaf süresi kararın tebliğinden itibaren 2 haftadır. Ceza davalarında süre kararın tefhimi (duruşmada okunması) veya tebliğinden başlar.
İstinaf dilekçesi kararı veren mahkemeye sunulur. Dilekçede istinaf sebepleri açıkça belirtilmelidir. Sebep gösterilmemesi halinde BAM, re'sen hukuka aykırılık incelemesi yapar.
İstinaf harcının süresinde yatırılmaması halinde başvuru reddedilir. Bu nedenle harç tutarının doğru hesaplanması ve zamanında ödenmesi kritik önem taşır.
İstinaf Sonuçları ve Karar Türleri
BAM, istinaf incelemesi sonucunda dört farklı karar verebilir: İstinaf başvurusunun esastan reddi (onama), kararın kaldırılması ve yeniden yargılama, düzelterek onama, gönderme kararı.
Esastan red halinde yerel mahkeme kararı kesinleşir (temyiz sınırı altındaysa). Kaldırma kararında BAM yeniden yargılama yaparak yeni bir karar verir.
İstinaf kararının temyize elverişli olup olmadığı mutlaka değerlendirilmelidir. Kesinleşme süresi ve icra takibi açısından farklı sonuçlar doğar.
Katılma Yoluyla İstinaf
Katılma yoluyla istinaf (karşı istinaf), karşı tarafın istinaf başvurusuna bağlı olarak, süresinde istinaf başvurusu yapmamış tarafın da istinafa katılabilmesidir. Ek başvuru harcı ödenmez.
Asıl istinafın herhangi bir nedenle esastan reddedilmesi veya düşmesi halinde katılma yoluyla istinaf da düşer. Bu nedenle asıl başvuruya bağımlı bir yapıdır.
Katılma yoluyla istinaf hakkı, asıl istinaf dilekçesinin tebliğinden itibaren 2 haftalık cevap süresi içinde kullanılmalıdır.
İstinaf Değer Sınırı: Kesin Kararlar ve İstinaf Edilemezler
HMK'nin 341. maddesi, hangi kararların istinafa tabi olduğunu ve hangilerinin kesin (istinaf edilemez) olduğunu düzenler. Miktar veya değer itibarıyla belirli alt sınırın altında kalan alacak ve tazminat davaları kesindir; bu kararlar istinaf incelemesinden geçmeden BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ kararıyla kesinleşir.
Kesin karar sınırı her yıl güncellenir (yeniden değerleme oranıyla). Bu eşiğin altındaki alacak ve tazminat davalarında ilk derece mahkemesi kararı kesin olup yalnızca kanun yararına temyiz yolu açıktır. Dava açılmadan önce bu sınırın kontrol edilmesi gerekir.
Kesinleşme mekanizması: İstinafa açık olmayan kararlarda, kararın tebliğinden itibaren temyiz süresi beklenmeksizin karar kesinleşir ve icra takibine konu olabilir. Bu avantaj tahsil sürecini kısaltır.
Ceza Davalarında İstinaf: CMK 272+
5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 272. ve devamı maddeleri, ceza davalarında istinaf yolunu düzenler. Ceza istinafında hukuk istinafından farklı bir yapı mevcuttur: Basit yargılama usulünde ve kanunda açıkça belirtilen hallerde istinaf yolu kapalı olabilir.
Ceza davalarında istinaf süresi, kararın tefhiminden (duruşmada açıklanmasından) itibaren 7 gün, tebliğ edilen hallerde tebliğden itibaren 7 gündür. Hukuk davalarının 2 haftalık süresinden kısadır; müvekkilin bilgilendirilmesi şarttır.
Ceza istinafında BAM, mahkûmiyet ve beraat kararlarını yeniden değerlendirebilir, sanık aleyhine bozma yapabilir veya re'sen hukuka aykırılık nedeniyle bozabilir. Hukuk istinafından farklı olarak cezanın artırılması da mümkündür.
İstinaf Aşamasında Yürütmenin Durdurulması
Hukuk davalarında istinaf başvurusu kural olarak yerel mahkeme kararının icrasını durdurmaz. Ancak davacı taraf ihtiyati tedbir veya icranın geri bırakılması talep ederek asıl alacak üzerinde koruma sağlayabilir.
İcranın geri bırakılması için kefalet veya güvence gösterilmesi gerekebilir. Bu prosedür özellikle icra takibi başlayan ve ilamlı ihraç edilen taraflar için önem taşır.
Ceza davalarında istinaf başvurusu kural olarak hükmün infazını durdurur. Bu nedenle ceza istinafı süreleri ve usulü son derece kritiktir; süre kaçırıldığında mahkûmiyet kesinleşebilir.
İstinaf Harcı Nasıl Hesaplanır?
- İstinaf konusu dava değeri (veya itiraz edilen kısım) belirlenir.
- 492 s. Harçlar Kanunu (1) sayılı tarife esas alınır.
- Nispi harç oranı dava değerine uygulanarak toplam harç hesaplanır.
- Peşin harç = Toplam nispi harcın başvuruda ödenen kısmı belirlenir.
- Bakiye harç (karar aşamasında ödenecek) ayrıca gösterilir.
- Başvurma harcı ve nispi harç toplamıyla toplam istinaf maliyeti oluşturulur.
Yasal Dayanak: 492 sayılı Harçlar Kanunu — (1) Sayılı Tarife
Sık Sorulan Sorular
İstinaf harcı nasıl hesaplanır 2026?
İstinaf başvurusunda dava değeri üzerinden 492 s. Harçlar Kanunu'nun (1) sayılı tarifesi uygulanır. Başvuru sırasında peşin harç ödenir; kalan bakiye karar aşamasında tamamlanır.
İstinaf başvuru süresi kaç gündür?
Hukuk davalarında ilk derece mahkemesi kararının tebliğinden itibaren 2 hafta (14 gün) içinde Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf başvurusu yapılmalıdır. Süre kaçırılırsa karar kesinleşir.
300.000 TL dava için istinaf harcı ne kadar çıkar?
300.000 TL dava için nispi harç oranı uygulandığında yaklaşık 20.000-25.000 TL toplam harç çıkar. Peşin ödeme tutarı bu rakamın 1/4'üdür (≈5.000-6.250 TL). Güncel oran için hesaplayıcıyı kullanın.
İstinaf ile temyiz harcı arasındaki fark nedir?
İstinaf (BAM) hem maddi hem hukuki denetim yapar; Yargıtay yalnızca hukuki denetim yapar. İstinaf harcı genellikle yerel mahkeme harcına yakın oranlarda hesaplanır; Yargıtay harcı ise farklı tarife dilimlerine tabidir.
İstinaf başvurusu ret kararlarında harç iade edilir mi?
İstinaf başvurusunun esastan reddi halinde peşin harç iade edilmez. Ancak başvurunun usulden reddi, feragat veya sulh halinde kısmen ya da tamamen iade talep edilebilir.
Duruşma yapılmadan karar verilirse harç ne olur?
İstinafta dosya üzerinden incelemeyle karar verilirse ayrıca duruşma harcı alınmaz. Duruşma açılırsa ek harç oluşabilir.
Kısmi istinaf başvurusunda harç nasıl hesaplanır?
Yalnızca kararın bir kısmına itiraz ediliyorsa istinaf harcı, itiraz edilen kısma isabet eden değer üzerinden hesaplanır. Tüm karara itiraz edilmesi halinde tam dava değeri esas alınır.
İstinaf harcı hangi kanuna dayanır?
492 sayılı Harçlar Kanunu'na bağlı (1) sayılı Tarifenin A-Mahkeme Harçları, özellikle istinaf ve temyiz bölümleri esas alınır. Her yıl Resmî Gazete'de güncellenen tarife geçerlidir.
Örnek 1: 300.000 TL Dava — İstinaf
300.000 TL değerli yerel mahkeme kararına karşı istinaf başvurusu:
| Dava Değeri | 300.000 TL |
| Başvuru Harcı | Güncel maktu tutar |
| İstinaf Peşin Harcı | Nispi harcın oranı × dava değeri |
| Toplam | Başvuru + peşin harç |
Sonuç: İstinaf başvurusu yapılırken başvuru harcı ve peşin harç birlikte ödenir.
Örnek 2: Maktu Harçlı Dava — Boşanma İstinafı
Boşanma davasında yerel mahkeme kararına karşı istinaf:
| Dava Türü | Boşanma (maktu harçlı) |
| İstinaf Başvuru Harcı | Güncel maktu tutar |
| İstinaf Karar Harcı | Güncel maktu tutar |
Sonuç: Maktu harçlı davalarda istinafta da maktu harç uygulanır. Nispi harç hesaplanmaz.
2 Haftalık Süreyi Kaçırmayın
İstinaf süresi kararın tebliğinden itibaren 2 haftadır. Süre kaçırılırsa başvuru hakkı düşer.
Başvuru Harcı Ödenmeden İşlem Yapılmaz
İstinaf başvurusunun geçerli olması için başvuru harcının eksiksiz yatırılması gerekir.
Temyiz Sınırını Kontrol Edin
İstinaf kararının temyize açık olup olmadığını belirlemek için güncel parasal temyiz sınırını kontrol edin.
Katılma Yoluyla İstinaf Hakkınız Olabilir
Karşı taraf istinaf başvurusu yaptıysa, siz yapmamış olsanız bile katılma yoluyla istinafa başvurabilirsiniz.
İlgili Hukuki Terimler
- İstinaf
- Yerel mahkeme kararlarına karşı Bölge Adliye Mahkemesi'ne yapılan hem maddi hem hukuki denetim amaçlı kanun yolu başvurusudur.
- BAM
- Bölge Adliye Mahkemesi — İstinaf incelemesini yapan ikinci derece yargı merciidir.
- Tefhim
- Kararın duruşmada taraflara sözlü olarak bildirilmesidir.
- Tebliğ
- Kararın yazılı olarak taraflara usulüne uygun şekilde bildirilmesidir.
- Katılma Yoluyla İstinaf
- Karşı tarafın istinaf başvurusuna bağlı olarak süresini kaçırmış tarafın da istinafa katılabilmesidir.
İlgili Hesaplama Araçları
İlgili Hukuki Terimler
Yasal Kaynaklar
- 492 sayılı Harçlar Kanunu
- (1) Sayılı Tarife — Yargı Harçları