İş Kazası Tazminatı Hesaplama 2026

İş Kazası Tazminatı Nedir?

İş kazası tazminatı, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ile 5510 sayılı SGK Kanunu kapsamında iş kazası sonucu zarar gören işçinin işverenden talep edebileceği maddi ve manevi tazminattır.

İşverenin kusursuz sorumluluğu ilkesi gereği, işverenin kusuru olmasa dahi iş kazası nedeniyle tazminat yükümlülüğü doğabilir. Kusurun varlığı ve oranı tazminat miktarını etkiler.

Tazminat hesabında işçinin yaşı, geliri, maluliyet oranı, bakiye ömrü ve kusur dağılımı dikkate alınır. Hesaplama aktüeryal yöntemlerle yapılır.

İş Kazası Tanımı ve Kapsamı

5510 sayılı Kanun'un 13. maddesine göre iş kazası; işyerinde bulunduğu sırada, işveren tarafından yürütülen iş nedeniyle, görevli olarak başka yere gönderilmesi nedeniyle asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda, emziren kadının çocuğuna süt vermek için ayrılan zamanlarda veya sigortalının işverence sağlanan bir taşıtla işe gidip gelmeleri sırasında meydana gelen kazalardır.

Meslek hastalığı da iş kazası kapsamında değerlendirilebilir. 5510 sayılı Kanun md. 14'e göre meslek hastalığı, sigortalının çalıştığı işin niteliğinden dolayı tekrarlanan sebeplerle veya işin yürütüm koşulları nedeniyle uğradığı geçici veya sürekli hastalık, bedensel ya da ruhsal engellilik halleridir.

İş kazası yalnızca işyeri sınırları ile kısıtlı değildir. İşveren tarafından görevlendirme kapsamında işyeri dışında, hatta yurt dışında meydana gelen kazalar da iş kazası sayılır.

Maddi Tazminat Hesaplama Yöntemi

Maddi tazminat aktüeryal (sigortacılık) hesaplama yöntemiyle belirlenir. Hesaplamada PMF yaşam tabloları kullanılarak işçinin bakiye ömrü (muhtemel yaşam süresi) belirlenir.

Tazminat formülü: (Yıllık Gelir × Maluliyet Oranı × Bakiye Ömür × İşveren Kusur Oranı) – SGK tarafından bağlanan gelir peşin sermaye değeri. SGK geliri düşülmesi zorunludur; aksi halde mükerrer ödeme yapılmış olur.

Gelir hesabında işçinin kaza tarihindeki son ücreti esas alınır. Buna ek olarak düzenli yapılan yemek, yol, ikramiye gibi sosyal yardımlar da (giydirilmiş ücret) hesaplamaya dahil edilir.

Maluliyet oranı, SGK Sağlık Kurulu veya Adli Tıp Kurumu tarafından çalışma gücü kayıp oranı olarak belirlenir. Bu oran tazminat tutarını doğrudan etkiler.

Manevi Tazminat

Manevi tazminat, iş kazası sonucu işçinin veya yakınlarının duyduğu acı, elem ve üzüntüyü karşılamak amacıyla hükmedilen tazminattır. Türk Borçlar Kanunu md. 56 uyarınca hakim takdirindedir.

Manevi tazminat miktarı belirlenirken tarafların sosyal ve ekonomik durumları, olayın ağırlığı, maluliyet oranı, kusurun niteliği ve hakkaniyet ilkesi gözetilir.

Ölümlü iş kazalarında ölen işçinin yakınları (eş, çocuk, anne-baba) ayrı ayrı manevi tazminat talep edebilir. Yargıtay, yakınlık derecesine göre farklı tutarlara hükmedilmesini uygun görmektedir.

Kusur Dağılımı ve Sorumluluk

İş kazası tazminatında kusur oranları belirleyici rol oynar. Kusur dağılımı bilirkişi heyeti tarafından belirlenir. İşveren kusuru, işçi kusuru ve üçüncü kişi kusuru ayrı ayrı değerlendirilir.

İşverenin iş sağlığı ve güvenliği yükümlülüklerini yerine getirmemesi (risk değerlendirmesi yapmamak, eğitim vermemek, kişisel koruyucu donanım sağlamamak) ağır kusur olarak değerlendirilir.

İşçinin kendi kusurunun bulunması tazminatı tamamen ortadan kaldırmaz; yalnızca oransal olarak düşürür. Yargıtay içtihadına göre işçi kusuru %100 olsa dahi işverenin gözetim borcundan kaynaklanan sorumluluk devam edebilir.

Dava Süreci ve Zamanaşımı

İş kazası tazminat davalarında zamanaşımı süresi 10 yıldır (TBK md. 146). Bu süre kaza tarihinden itibaren başlar. Ceza hukuku anlamında daha uzun bir zamanaşımı süresi varsa bu süre uygulanır.

İş kazası davalarında zorunlu [arabuluculuk](/hesaplamalar/arabuluculuk-ucreti) dava şartıdır. İşçi veya yakınları önce arabulucuya başvurmalı, anlaşma sağlanamazsa iş mahkemesinde dava açmalıdır.

Davada bilirkişi raporu kritik önem taşır. Genellikle aktüerya uzmanı, iş güvenliği uzmanı ve tıp uzmanından oluşan heyet maluliyet oranı, kusur dağılımı ve tazminat tutarını belirler.

İş kazası sonucu sürekli iş göremezlik geliri bağlanan işçi, SGK gelirinin yeterli olmadığını düşünüyorsa fark tazminat davası açabilir. SGK rücu davası ile de işverene başvurur.

İş Kazası Tazminatı Nasıl Hesaplanır?

1. Kaza tarihi, sigortalı çalışmanın başlangıcı ve yaş bilgileri girilir.
2. SGK Sağlık Kurulu veya bilirkişi raporu ile maluliyet oranı belirlenir.
3. İşverenin kusur oranı (iş güvenliği ihlalleri baz alınarak) tespit edilir.
4. PMF aktüeryal yöntemi uygulanır: gelir × katsayı × maluliyet oranı × kusur oranı (TBK md. 49 / 6331 s. İSGK).
5. SGK tarafından bağlanan iş göremezlik geliri hesaplanan tazminattan düşülür.
6. Net maddi tazminat ve ayrıca talep edilebilecek manevi tazminat bilgisi gösterilir.

Yasal Dayanak: 6331 sayılı İSGK / 5510 sayılı SSGSSK / TBK md. 49

Sık Sorulan Sorular

Örnek 1: %30 Maluliyet, 30 Yaşında İşçi

Brüt ücreti 25.000 TL olan, iş kazası sonucu %30 maluliyete uğrayan 30 yaşındaki işçi:

Sonuç: Aktüeryal hesaplamayla maddi tazminat yüz binlerce TL'yi bulabilir. Manevi tazminat hakim takdirindedir.

Örnek 2: Ölümlü İş Kazası — Destekten Yoksun Kalma

35 yaşında, 40.000 TL brüt maaşlı, evli ve 2 çocuklu işçinin ölümlü iş kazası:

Sonuç: Destekten yoksun kalma tazminatı her bir hak sahibi için ayrı hesaplanır. Toplam tutar milyonlarca TL'ye ulaşabilir.

SGK Bildirimi Zorunlu

İş kazası 3 iş günü içinde SGK'ya bildirilmelidir. Geç bildirimde idari para cezası uygulanır.

Zamanaşımı 10 Yıl

İş kazası tazminatı davalarında zamanaşımı süresi 10 yıldır. Ceza zamanaşımı daha uzunsa o süre uygulanır.

Zorunlu Arabuluculuk

İş kazası tazminat davası açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur.

SGK Rücu Hakkı

SGK ödediği gelir ve sağlık giderlerini kusuru oranında işverene rücu eder.

İlgili Hukuki Terimler

İş Kazası

İşyerinde veya işin yürütümü nedeniyle meydana gelen, sigortalıyı bedenen ya da ruhen engelli hale getiren olaydır.

Maluliyet Oranı

İş kazası sonucu çalışma gücü kaybının yüzdesel ifadesidir. SGK Sağlık Kurulu veya Adli Tıp tarafından belirlenir.

Kusursuz Sorumluluk

İşverenin kusuru olmasa dahi iş kazası zararlarından sorumlu tutulmasıdır.

Aktüeryal Hesaplama

PMF yaşam tabloları ve iskonto oranı kullanılarak yapılan matematiksel tazminat hesabıdır.

Destekten Yoksun Kalma

Ölümlü kazada, ölenin desteğinden yararlanan kişilerin uğradığı maddi kayıptır.

Rücu Davası

SGK'nın, iş kazası nedeniyle yaptığı ödemeleri kusurlu işverenden geri talep ettiği davadır.

İlgili Hesaplama Araçları

• Kıdem Tazminatı Hesaplama 2026 — Güncel Tavan ile Anında Hesapla
• Trafik Kazası Tazminatı Hesaplama 2026 — Bedeni Zarar
• Yasal Faiz Hesaplama 2026 — Temerrüt ve Avans Faizi Hesapla

İlgili Hukuki Terimler

• Maluliyet Oranı
• Maddi Tazminat
• Manevi Tazminat
• Destekten Yoksun Kalma Tazminatı
• İş Kazası

Tüm Hukuki Terimler →

Yasal Kaynaklar

• 6331 sayılı İSGK
• 5510 sayılı SSGSSK
• 6098 sayılı TBK (Haksız Fiil)