3201 sayılı Kanun uyarınca yurtdışında geçen çalışma sürelerinin SGK'ya borçlanma tutarı hesaplanır.
Yurtdışı Borçlanması Nedir?
3201 sayılı Kanun kapsamında yurt dışında geçen çalışma, işsizlik veya ev kadınlığı süreleri SGK hizmet süresine eklenebilir. Bu sayede yurt dışı süreleri [emeklilik](/hesaplamalar/emekli-maasi) hesabında değerlendirilir.
Başvuru hakkı T.C. vatandaşları ve 5510 sayılı Kanun kapsamındaki sigortalılar için geçerlidir. Borçlanma tutarı, başvuru tarihindeki prime esas kazanç alt-üst sınırları arasında belirlenen günlük kazanç üzerinden hesaplanır.
Borçlanma primi %32 (normal) veya %36 (isteğe bağlı) oranında uygulanır. Tutar, tebliğden itibaren 3 ay içinde ödenmelidir.
Borçlanma Kapsamı ve Süreler
Borçlanılabilecek süreler: yurt dışında sigortalı olarak çalışılan süreler, yurt dışında ikamet edilen işsizlik süreleri, ev kadını olarak geçen süreler ve yurt dışında eğitim amacıyla geçen süreler.
Borçlanma süresi, yurt dışında geçen sürenin tamamı veya bir kısmı olabilir. Kısmi borçlanma mümkündür; örneğin 10 yıl yurt dışında kalıp 5 yılını borçlanabilirsiniz.
İkili sosyal güvenlik sözleşmesi bulunan ülkelerde (Almanya, Hollanda, Belçika vb.) geçen çalışma süreleri hem borçlanma hem de sözleşme kapsamında değerlendirilebilir. Mükerrer sayım yapılmaz.
Hesaplama ve Ödeme
Borçlanma tutarı = Seçilen günlük kazanç × gün sayısı × %32. Alt sınırdan hesaplama en ekonomik seçenektir. Üst sınırdan borçlanma daha yüksek emekli maaşı sağlar ancak maliyeti 7,5 kat artar.
Ödeme süresi tebliğden itibaren 3 aydır ([askerlik borçlanmasının](/hesaplamalar/askerlik-borclanmasi) 1 ayından farklı). Süresinde ödenmeyen borçlanma geçersiz sayılır ve yeniden başvuru gerekir.
Borçlanma tutarı dövizle ödenebilir. Yurt dışında ikamet edenler borçlanma bedelini konsolosluk aracılığıyla veya SGK'nın banka hesabına doğrudan yatırabilir.
Sigorta Başlangıcı ve Emeklilik Etkisi
Yurt dışı borçlanması ile sigorta başlangıç tarihi geriye çekilebilir. Türkiye'de hiç çalışmamış olsa dahi yurt dışında ilk çalışmaya başladığı tarih sigorta başlangıcı kabul edilir.
Bu durum özellikle 1999 ve 2008 öncesi yurt dışı çalışması bulunanlar için büyük avantaj sağlar. Emeklilik koşulları sigorta başlangıç tarihine göre belirlendiğinden daha erken emeklilik mümkün olabilir.
Sosyal güvenlik sözleşmesi bulunan ülkelerde kısmi emeklilik (pro-rata) uygulaması da mümkündür. Her ülke kendi hizmet süresine göre orantılı aylık bağlar.
Başvuru Süreci ve Gerekli Belgeler
Başvuru SGK'ya dilekçe ile yapılır. Yurt dışından başvuru konsolosluk aracılığıyla veya posta/kargo ile mümkündür. e-Devlet üzerinden başvuru henüz tam olarak aktif değildir.
Gerekli belgeler: pasaport fotokopisi, yurt dışı çalışma belgeleri (hizmet dökümü, iş sözleşmesi), yurt dışı ikamet belgesi ve T.C. kimlik fotokopisi.
Almanya'dan borçlananlar için Versicherungsverlauf (sigorta dökümü) belgesi gereklidir. Hollanda için UWV çalışma dökümü, Belçika için ONSS belgesi istenir.
2008 Sonrası Sigorta Girişlilerine Sınırlı Avantaj Uyarısı
3201 sayılı Kanun kapsamında yurt dışı borçlanması tüm sigortalılara açık olmakla birlikte, 5510 sayılı Kanun'un yürürlüğe girdiği 1 Ekim 2008 sonrası sigortalı olanlar için sigorta başlangıcını geriye çekmenin pratik önemi sınırlıdır. Zira bu kişiler zaten en katı emeklilik tablosundadır; başlangıcı öne çekseniz de emeklilik koşulları değişmez.
En yüksek fayda grubları: (1) 1999 öncesi sigortalılar — yurt dışı borçlanmayla başlangıcı daha da erkene almak tablo avantajını koruyan ya da artıran grup; (2) 1999–2008 arası sigortalılar — borçlanmayla başlangıcı 1999 öncesine çekebilirlerse büyük emeklilik avantajı elde ederler.
Yurt dışında hiç çalışmadan borçlanma mümkün değildir. Sadece fiilen yurt dışında geçirilen süreler borçlanmaya konu olabilir. "Gidip 1 ay kalıp borçlanmak" geçerli değildir; çalışma veya ikamet belgeleri şarttır.
Ülkelere Göre Gerekli Belgeler
Almanya: Deutschen Rentenversicherung (DRV) veya ilgili sosyal güvenlik kurumundan alınan Versicherungsverlauf (sigortalılık dökümü). Çalışma dönemini gösteren Arbeitsbescheinigung (işverence verilmiş çalışma belgesi) de destekleyici belge olarak sunulabilir.
Hollanda: UWV (Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen) prim dökümü veya çalışma belgesi. Hollanda'da emekli olanlar için AOW sigorta dökümü.
Belçika: ONSS (Office national de sécurité sociale) kapsamındaki prim dökümü. Belçika'da ikamet edenlerin Sigortalılık beyanı noter onaylı Türkçe tercümeyle sunulur. Fransa'da: CNAV veya CARSAT sosyal güvenlik belgesi gerekir. İngiltere'den borçlanmak için HMRC'den alınan National Insurance katkı dökümü yeterlidir. Diğer ülkeler için konsolosluğa başvurularak yetkili belgelerin listesi alınabilir.
Yurtdışı Borçlanması Nasıl Hesaplanır?
- Yurtdışında geçen çalışma / işsizlik / ev kadınlığı süresi (gün) belirlenir.
- Borçlanmak istenen günlük prime esas kazanç (PEK) seçilir (asgari-maksimum aralık).
- Borçlanma tutarı hesaplanır: gün × PEK × %32 (3201 s. Kanun md. 3).
- Döviz cinsinden ödeme seçilirse başvuru tarihindeki kur uygulanır.
- Mevcut SGK hizmet süresiyle birleştirildiğinde emekliliğe kaç gün kaldığı hesaplanır.
- Toplam borçlanma bedeli ve emekli maaşına tahmini etkisi gösterilir.
Yasal Dayanak: 3201 sayılı Kanun md. 3
Sık Sorulan Sorular
Yurtdışı borçlanması nedir?
Yurtdışında geçen çalışma, işsizlik veya ev kadınlığı sürelerinin SGK'ya prim ödenerek Türkiye'deki emeklilik hesabına dahil edilmesi işlemidir. 3201 sayılı Kanun kapsamında yapılır.
Borçlanma tutarı nasıl hesaplanır?
Borçlanma gün sayısı × günlük prime esas kazanç (PEK) × %32 oranıyla hesaplanır. Örneğin 540 gün borçlanmak için günlük PEK olarak 3.000 TL seçilirse 540 × 3.000 × 0,32 = 518.400 TL ödenmesi gerekir. Bu tutar döviz cinsinden de ödenebilir.
Hangi ülkelerdeki süreler borçlanılabilir?
Sosyal güvenlik sözleşmesi olan veya olmayan tüm ülkelerde geçen süreler borçlanılabilir. Sözleşmeli ülkelerdeki sürelerin ikili anlaşma kapsamında zaten değerlendiriliyor olması durumunda tekrar borçlanılamaz.
Borçlanma başvurusu nereye yapılır?
SGK'ya ıslak imzalı dilekçe ile veya e-Devlet kapısı üzerinden başvurulur. Yurtdışında geçirilen süreleri belgeleyen hizmet belgesi (çalışma belgesi/maaş bordrosu) ve nüfus cüzdanı fotokopisi eklenir.
Kısmi borçlanma mümkün müdür?
Evet, yurtdışında geçen sürenin tamamı veya bir kısmı borçlanılabilir. Asgari süre şartı yoktur; tek bir gün bile borçlanılabilir.
Yurtdışı borçlanmasının emekliliğe etkisi nedir?
Borçlanılan günler prim gün sayısına eklenir, dolayısıyla emeklilik yaşına ve gereken gün sayısına ulaşmayı hızlandırır. Sigortalılık başlangıcı zaten var olan ilk prim ödemesinin tarihidir; yurtdışı borçlanması bu tarihi değiştirmez.
Borçlanma için üst sınır var mı?
3201 s. Kanun'da borçlanılabilecek azami gün sayısı için bir sınır belirlenmemiştir. Yurtdışında geçirilen tüm süreler borçlanılabilir. Ancak günlük PEK, asgari günlük kazancın alt sınırının altında seçilemez.
Borçlanılan süre sigortalılık başlangıcını etkiler mi?
Hayır. Yurtdışı borçlanması sigortalılık başlangıcını geriye çekmez. Başlangıç tarihi Türkiye'deki ilk sigorta kaydı olarak kalır. Sadece toplam hizmet süresi (prim günü) artar.
Örnek 1: 3 Yıllık Yurtdışı Süresi (Alt Sınır)
Asgari kazanç üzerinden 1080 gün borçlanma:
| Borçlanma Günü | 1.080 gün |
| Günlük Kazanç | 736,80 TL (2026 alt sınır) |
| Oran | %32 |
Sonuç: Tahmini borçlanma tutarı yaklaşık 254.700 TL olup taksitle ödeme imkanı yoktur.
Örnek 2: 10 Yıllık Almanya Çalışması (Kısmi)
10 yıl Almanya'da çalışan, 5 yılını (1800 gün) borçlanan kişi:
| Borçlanma Günü | 1.800 gün |
| Günlük Kazanç (alt sınır) | 736,80 TL |
| Toplam Tutar | ~424.500 TL |
Sonuç: 1800 gün borçlanma ile 5 yıllık SGK hizmeti eklenir. Sigorta başlangıcı Almanya'daki ilk çalışma tarihine çekilir.
Ödeme Süresi 3 Ay
Borçlanma tutarı tebliğden itibaren 3 ay içinde defaten ödenmelidir. Taksit yapılamaz.
İkamet Şartı Yok
Borçlanma başvurusu için Türkiye'de ikamet şartı aranmaz, yurt dışından da başvurulabilir.
İkili Sözleşme Kontrolü
Ülke bazlı sosyal güvenlik sözleşmesi varsa mükerrer yararlanmaya dikkat edilmelidir.
Vatandaşlıktan Çıkarsa Borçlanamaz
T.C. vatandaşlığından çıkmış kişiler yurt dışı borçlanmasından yararlanamaz.
İlgili Hukuki Terimler
- Yurtdışı Borçlanması
- Yurt dışında geçen sürelerin prim ödenerek SGK hizmetine eklenmesidir.
- 3201 sayılı Kanun
- Yurt dışındaki Türk vatandaşlarının sosyal güvenlik borçlanmasını düzenleyen kanundur.
- Pro-rata Emeklilik
- İkili sözleşme kapsamında her ülkenin kendi süresine göre orantılı aylık bağlamasıdır.
- İkili Sosyal Güvenlik Sözleşmesi
- İki ülke arasında sigortalılık sürelerinin karşılıklı tanınmasını sağlayan anlaşmadır.
- Versicherungsverlauf
- Almanya'daki sigorta döküm belgesidir. Borçlanma başvurusunda istenir.
İlgili Hesaplama Araçları
İlgili Hukuki Terimler
Yasal Kaynaklar
- 3201 sayılı Yurtdışı Borçlanma Kanunu